İşlemlerin Niteliği

Döviz kurlarındaki hareketlilik ve dalgalanma, başta dış ticaret firmaları olmak üzere döviz cinsinden nakit akımını yönetmek durumunda olan firmalar ve maliyet avantajı nedeniyle döviz cinsinden borçlanmayı tercih etmiş olan yatırımcılar açısından önemli bir risk unsuru olarak ortaya çıkmaktadır. Vadeli döviz alım-satım işlemleri bu riskin yönetilebilmesi için geliştirilmiş bir türev üründür. Vadeli döviz alım-satım işlemlerinde; ileriki bir tarihte teslimi söz konusu olacak olan bir döviz alım ya da satım işlemi, vade, miktar ve fiyat değişkenleri bugünden belirlenerek sözleşmeye bağlanır. Böylelikle kişi ya da firma gelecekte ortaya çıkabilecek olumsuz fiyat değişimlerine karşı kendisini koruma altına almış olur.

Örnek

3 ay sonra 100 bin USD ithalat ödemesi yapacak olan bir firma; ödeme vadesine kadarki sürede kurlarda yukarı yönlü bir hareketlilikten kaynaklanabilecek kur riskine karşı, bugünden 3 ay vadeli 100 bin USD’lik bir döviz alım işlemi gerçekleştirerek kendisini koruma altına alabilir.

Vadeli döviz alım-satım işlemlerinde tarafların sorumluluğu vade sonunda teslimat işleminin gercekleşmesi ile sona erer. Ancak vade sonunu beklemeden ters yönlü işlemle (satımsa alım, alımsa satım) ilgili pozisyon kapatılarak sorumluluğun sona erdirilmesi mümkündür.

Örnek

3 ay sonrası için 100 bin USD’lik döviz alım sözleşmesi gerçekleştirmiş bir müşteri, vadeden önce yine aynı vadeli ve aynı tutarlı bir döviz satım işlemi ile pozisyonunu kapatarak sorumluluğunu sona erdirebilir.

Teminat Şartı

Vadeli döviz alım-satım işlemlerinde, işlem tutarı üzerinden sözleşme metninde belirtilen orana göre teminat alınır.

Vergi Şartı

Forward işlemlerden elde edilen gelirler bireysel müşteriler için stopaja tabidir. Stopaj oranı %10’dur. Kâr ya da zarar tutarları vade sonunda sistemsel olarak vergi matrahına aktarılarak, 3’er aylık dönemler halinde matrahta oluşan nihai bakiyeden vergi ödemesi yapılacaktır. Forward işlemden zarar edilmesi durumunda matrahta daha önceden oluşmuş bir kâr bakiyesi mevcut ise, bu zarar tutarı ilgili vergi dönemi için matrahtaki kâr bakiyesinden düşülerek vergi iadesi yapılır.